4. § Financiering

Algemeen

Terug naar navigatie - 4. § Financiering - Algemeen

Omschrijving (toelichting)

In deze financieringsparagraaf beschrijven wij in hoeverre de plannen en acties, die wij in de begroting 2025 hebben beschreven, zijn uitgevoerd. Naast de onderwerpen die verplicht deel uit maken van de financieringsparagraaf, nemen wij u mee in een aantal ontwikkelingen die van belang zijn voor een goede uitvoering van de treasuryfunctie.

Treasurystatuut
De wettelijke kaders rondom de financieringsfunctie zijn vastgelegd in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Fido). Beheersing van de financiële risico’s speelt daarin een belangrijke rol. De uitwerking van deze kaders zijn vastgelegd in de Financiële Verordening 2023 en het Treasurystatuut 2018. 

Renterisicobeheer

Terug naar navigatie - 4. § Financiering - Renterisicobeheer

Risicobeheersing vormt één van de pijlers van de Wet Fido. Voor de bepaling van de renterisico’s die verbonden zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie zijn twee normen verplicht gesteld: De rente-risiconorm heeft betrekking op leningen met een looptijd vanaf 1 jaar en de kasgeldlimiet op leningen met een looptijd tot maximaal 1 jaar. Het doel van deze normen is om de budgettaire risico’s als gevolg van rentestijging te beperken.

 

Kasgeldlimiet
Met de kasgeldlimiet heeft de wetgever een norm gesteld voor het maximum bedrag aan kortlopende middelen (looptijd tot maximaal een jaar) waarmee de gemeente haar activiteiten mag financieren. Het doel van deze limiet is het risico te voorkomen dat fluctuaties van de korte rente direct grote impact hebben op de rentelasten tijdens het boekjaar. Wanneer in drie opeenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet wordt overschreden, dient dit te worden gemeld bij de toezichthouder, de Provincie, inclusief een plan om weer te voldoen aan de kasgeldlimiet.

In onderstaand overzicht is de toetsing van de kasgeldlimiet voor het jaar 2025 opgenomen. In 2025 is de kasgeldlimiet niet overschreden zoals in onderstaande tabel is weergegeven.  

Kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000 )
Omvang begroting per 1-1-2025 € 148.827
8,50%
Kasgeldlimiet in bedrag € 12.650
Omschrijving bedragen x 1.000 euro
1e kw. 2e kw. 3e kw. 4e kw.
Totaal vlottende schuld 9.667 17.667 20.333 10.000
Totaal vlottende middelen 2.634 9.794 14.534 8.774
Gemiddeld saldo schuld (+) of overschot (-) 7.033 7.873 5.799 1.226
Kasgeldlimiet 12.650 12.650 12.650 12.650
Ruimte onder kasgeldlimiet 5.617 4.777 6.851 11.424

Renterisiconorm
De renterisiconorm heeft als doel de risico’s te beperken van een toekomstig stijgende kapitaalmarktrente bij herfinanciering (van aflossingen op bestaande leningen) en renteherzieningen op bestaande langlopende leningen.
Door toepassing van deze norm ontstaat een goede spreiding van de langlopende leningenpositie, waardoor dit renterisico gelijkmatig over de jaren wordt verdeeld. Jaarlijks komt maximaal 20% van het begrotingstotaal in aanmerking voor herfinanciering en/of renteherziening. 
Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar wordt aangepast. Onder herfinanciering verstaan we het afsluiten van nieuwe leningen ter vervanging van bestaande financieringen en/of aflossingen op de bestaande leningenportefeuille.
In het volgende overzicht geven wij u een beeld van de renterisico’s voor de vaste schuld, waarin zichtbaar is dat we ook dit jaar onder de renterisiconorm zijn gebleven. 

RENTERISICONORM EN RENTERISICO'S VAN DE VASTE SCHULD
(bedragen x 1.000)
Renterisico op vaste schuld 2025
1. Netto renteherziening op vaste schuld
2. Betaalde aflossingen 11.215
3. Renterisico op vaste schuld (1+ 2) 11.215
Renterisiconorm
4a. Begrotingstotaal 2025 148.827
4b. Het bij ministeriële regeling vastgestelde percentage 20%
4. Renterisiconorm 29.765
Toets Renterisiconorm
5a Ruimte onder renterisiconorm (4 - 3) 18.550

Renteontwikkeling

Terug naar navigatie - 4. § Financiering - Renteontwikkeling

Renteontwikkelingen op de kapitaalmarkt zijn belangrijk vanwege de risico’s die ze voor ons in kunnen houden. Wij volgen de renteontwikkelingen daarom ook nauwlettend. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de informatie van geldverstrekkers, waarbij we op ieder moment van de dag de ontwikkelingen volgen.
In onderstaande tabel geven wij u inzicht in het renteverloop van lineaire leningen met een looptijd van 20 jaar in de jaren 2024 en 2025.

Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte

Terug naar navigatie - 4. § Financiering - Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte

Algemeen
De financieringsbehoefte van de gemeente is afhankelijk van diverse factoren welke de inkomende en uitgaande kasstromen beïnvloeden, zoals de investeringsplanning, de inkomsten en uitgaven van grondexploitaties en mutaties in de geldleningenportefeuille. We maken gebruik van een liquiditeitsplanning om zicht te krijgen en houden op de financieringsbehoefte.

Leningenportefeuille
In het vierde kwartaal van 2025 is een langlopende lening aangetrokken van € 25 miljoen met een looptijd van 20 jaar en een rentepercentage van 3,24%. 

 In onderstaand overzicht is het verloop van de opgenomen langlopende leningen zichtbaar. 

Overzicht Langlopende Leningen
(bedragen x 1.000) 1-1-2025 1-1-2026 1-1-2027 1-1-2028
Stand leningen 115.758 129.543 137.907 145.771
Nieuwe lening 25.000 20.000 20.000 20.000
Reguliere aflossingen 11.215 11.636 11.136 11.136
Nieuwe aflossingen 0 0 1.000 2.000
De cursief weergegeven bedragen betreffen de geprognotiseerde nieuwe leningen en aflossing o.b.v. de begroting 2025.

Liquiditeitsplanning
Om de treasuryfunctie adequaat te kunnen invullen is de beschikbaarheid van juiste, tijdige en volledige financiële informatie van essentieel belang. Met behulp van een betrouwbare liquiditeitsplanning krijgen wij een beter beeld van de te verwachten inkomsten en uitgaven en de mogelijke financieringsbehoefte. Het verloop van de inkomsten en uitgaven van investeringen en grondexploitaties blijft echter lastig te voorspellen. Continue verbetering van de sturing op de uitgaven en inkomsten is daarom nog steeds een aandachtspunt. In de tussenrapportage houden we u op de hoogte van relevante ontwikkelingen op dit gebied.

 

Renteomslag

Terug naar navigatie - 4. § Financiering - Renteomslag

Omschrijving (toelichting)

In de paragraaf financiering van de Begroting 2025 heeft u inzicht gekregen in de rentelasten en het renteresultaat. Ook de manier waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, programma’s en taakvelden hebben wij daarin beschreven.
Bij de Begroting 2025 is de omslagrente vastgesteld op 1,0%. Het werkelijke percentage voor 2025 is 0,86%, zoals in onderstaand overzicht te zien is. 

Excel-tabel

Schema rentetoerekening
a1. Externe rentelasten over lange financiering +/+ 1.679.592
a2. Externe rentelasten over korte financiering +/+ 342.424
b1. Externe rentebaten over lange financiering -/- 0
b2. Externe rentebaten over korte financiering -/- 223.456
Saldo rentelasten en rentebaten 1.798.560
c1. Rente die doorberekend wordt aan de grondexploitaties -/- 66.354
c2. Rentelast projectfinanciering die doorgerekend wordt aan betreffende taakveld -/- 0
c3. Rentebaat projectfinanciering die doorgerekend wordt aan betreffende taakveld +/+ 0
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente 1.732.206
d1. Rente over het eigen vermogen +/+ 0
d2. Rente over voorzieningen +/+ 0
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente 1.732.206
e. Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) -/- 1.813.929
f. Renteresultaat op het taakveld treasury -81.723
Toe te rekenen rente 1.732.206
Boekwaarde per 1-1-2025 201.547.528
Gemiddelde rente 0,86%

Garantstelling

Terug naar navigatie - 4. § Financiering - Garantstelling

Omschrijving (toelichting)

In het verleden zijn regelmatig garantstellingen geweest voor leningen aan derden. Met het oog op de financiële risico’s die de gemeente hierbij loopt, gaan wij terughoudend om met het honoreren van deze aanvragen. Alleen als het maatschappelijk belang ermee gediend is en er voldoende zekerheden gesteld worden, wordt een garantie verleend. 
Per 31 december 2025 is het totaal  van de directe garantstellingen € 8.527.197. Het totaal van de garantstellingen met een achtervangfunctie via het Waarborgfonds Sociale Woningbouw is € 76.197.428. Het risico dat de gemeente loopt bij deze garantstellingen is meegenomen in de berekening van ons weerstandvermogen.

 

Kas- en relatiebeheer

Terug naar navigatie - 4. § Financiering - Kas- en relatiebeheer

Wat betreft het kasbeheer hanteren we al een aantal jaren de volgende uitgangspunten:
•    het aantal bankrelaties en bankrekeningen wordt zoveel mogelijk  beperkt;
•    dagelijks worden de liquiditeitsoverzichten onderhouden.

De Rabobank is onze huisbankier en de BNG is van overheidswege een relatie. In beide gevallen is sprake van een goede relatie, waarbij wederzijds vertrouwen een belangrijke rol speelt. Verschillende kredietverstrekkers geven regelmatig adviezen over het aantrekken en uitzetten van gelden. Ook in 2025 is gebruik gemaakt van de verschillende adviserende instanties, om op die manier optimaal te kunnen profiteren van de beschikbare financiële instrumenten. In ons treasurystatuut hebben wij de administratieve organisatie, interne controle en informatievoorziening uitvoerig beschreven.

 

Schuldpositie

Terug naar navigatie - 4. § Financiering - Schuldpositie

Omschrijving (toelichting)

In 2025 zijn de langlopende leningen met € 13,8 miljoen toegenomen, zoals in onderstaand kasstroomoverzicht te zien is. Operationeel was er een tekort van  € 14 miljoen waar een toename aan financiering van € 13,8 miljoen tegenover staat. 

 

Excel-tabel

Kasstroomoverzicht
Omschrijving mutatie in 2025
+ -
Operationeel
Financiële vaste activa 160.920
(Im)materiële vaste activa 9.378.850
Voorraden (grondexploitaties) 6.506.398
Uitzettingen looptijd korter dan 1 jaar 10.259.891
Overlopende activa 522.309
Eigen vermogen/resultaat voor bestemming 6.933.337
Voorzieningen 245.494
Nog te betalen bedragen 974.713
Overlopende passiva 3.295.391
1 Subtotaal operationeel 12.132.164 26.145.139
2 Saldo operationeel (tekort) 14.012.975
Financiering
Langlopende leningen 13.785.703
3 Saldo financiering (toename) 13.785.703
4=3-2 Saldo operationeel + financiering -227.272
Mutatie liquide middelen in 2025 -227.272

EMU-saldo

Terug naar navigatie - 4. § Financiering - EMU-saldo

Omschrijving (toelichting)

Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven op transactiebasis in een bepaalde periode. Eenvoudig gezegd geeft het EMU-saldo aan of er in een bepaald jaar met reële transacties meer geld uitgegeven is dan er in dat jaar is binnengekomen. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie (eigen vermogen en schulden) van  gemeente(n). 

 

Excel-tabel

Overzicht EMU-saldo 2025
(Im)materiële vaste activa -9.378.850
Voorraden (grondexploitaties) -6.506.398
Eigen vermogen/resultaat voor bestemming 6.933.337
Voorzieningen 245.494
Totaal EMU-saldo -8.706.417
- = tekort en + = overschot